Wat betekent delay-discount-rate (k) in een doelgroepkaart?
Wat betekent delay-discount-rate k? Lees hoe je tijdsvoorkeur onderzoekt en k met model en tijdseenheid vastlegt, met bronnen en een helder rekenvoorbeeld.

Wat betekent het voor een doelgroep als een voordeel vandaag zwaarder weegt dan een groter voordeel later? Delay discounting biedt een manier om die afweging te onderzoeken. In de doelgroepkaart staat daarvoor het veld **Delay-discount-rate (k)**. Een bruikbare invulling vraagt om meer dan een getal: leg ook vast welke keuzes zijn onderzocht, welk model is gebruikt en in welke tijdseenheid de uitkomst staat.
Introductie
Wat betekent het voor een doelgroep als een voordeel vandaag zwaarder weegt dan een groter voordeel later? Delay discounting biedt een manier om die afweging te onderzoeken. In de doelgroepkaart staat daarvoor het veld Delay-discount-rate (k). Een bruikbare invulling vraagt om meer dan een getal: leg ook vast welke keuzes zijn onderzocht, welk model is gebruikt en in welke tijdseenheid de uitkomst staat.
Wat betekent delay-discount-rate (k)?
De delay-discount-rate k is in het eenvoudige hyperbolische model een parameter die beschrijft hoe de subjectieve waarde van een uitgestelde beloning afneemt met de wachttijd. De formulering sluit aan op de modelbeschrijving van Kirby, Petry en Bickel (1999).
Voor de doelgroepkaart adviseert Neurofactor om k samen met model, tijdseenheid, keuzetaak en meetdatum vast te leggen. Zonder geschikte meting noteer je ‘niet gemeten’. Een interviewopmerking over snel resultaat blijft een kwalitatieve observatie.
Het verschil tussen tijdsvoorkeur, discounting en k
Tijdsvoorkeur is hier de brede vraag hoe iemand uitkomsten op verschillende momenten afweegt. Delay discounting beschrijft de afwaardering bij uitstel; k is een parameter binnen een gekozen rekenmodel. Dit artikel gebruikt:
V = A / (1 + kD)
| Symbool | Betekenis in deze uitleg |
|---|---|
| A | Het bedrag van de latere beloning |
| D | De wachttijd tot die beloning |
| V | De subjectieve waarde op dit moment |
| k | De parameter die de afname met wachttijd bepaalt |
Houd A en een positieve D gelijk: een grotere positieve k geeft een lagere V. Bij D = 0 is V = A. Dit volgt rechtstreeks uit de formule. Gebruik k niet als een vast kortingspercentage per dag, jaarlijkse rente of universele schaal van 0 tot 100. De formule beschrijft een model, geen percentage klanten dat direct koopt.
Waar komt dit model vandaan?
Kirby en collega's verwijzen voor deze formule naar James E. Mazur (1987). De inhoudsopgave van de oorspronkelijke bundel vermeldt zijn hoofdstuk An Adjusting Procedure for Studying Delayed Reinforcement. De beschikbare preview bevat het hoofdstuk zelf niet; de formule is hier gecontroleerd in Kirby en collega's.
Er bestaan ook andere manieren om discounting samen te vatten. Myerson, Green en Warusawitharana (2001) beschrijven de oppervlakte onder de empirische curve, AUC, als maat zonder een specifiek theoretisch model. Bewaar AUC daarom als eigen maat en zet haar niet zonder onderbouwing om naar k.
Welke vraag beantwoordt k op de doelgroepkaart?
Begin met een concrete afweging: welke beloning, voor wie en na hoeveel tijd? Een uitgestelde persoonlijke geldbeloning is een andere onderzoeksopzet dan een organisatie die moet wachten op het resultaat van een implementatie. Neem een gemeten uitkomst uit de eerste situatie niet automatisch over als score voor de tweede.
| Informatie | Plaats op de kaart |
|---|---|
| Uitkomst van een beschreven keuzetaak | Meetresultaat, inclusief model en eenheid |
| Behoefte aan snel zichtbare voortgang | Kwalitatieve observatie met bron |
| Besluit moet vóór het budgetoverleg vallen | Context of beslistermijn |
| Veronderstelling dat een pilot helpt | Te toetsen toepassingshypothese |
Deze scheiding is een praktisch registratieadvies van Neurofactor. Zij helpt voorkomen dat urgentie, beschikbare middelen of een planning als een gemeten persoonskenmerk worden opgeslagen. Het categorie-etiket ‘Neuropsychologische scores’ maakt k bovendien niet tot een directe hersenmeting.
Hoe onderzoek en rapporteer je k?
Gebruik een beschreven procedure met meerdere keuzes en een passende schattingsmethode. Kirby en collega's schatten k uit een patroon van keuzes; één keuze kan in hun model een grens aangeven, zonder k exact vast te leggen. Zie hun schattingsprocedure.
Voor toepassing in de doelgroepkaart stelt Neurofactor het volgende werkproces voor:
- Baken de vraag af. Beschrijf deelnemers, keuzecontext, beloning en het beoogde gebruik van de uitkomst.
- Leg de taak vast. Noteer naam, versie, taal, bedragen, valuta, wachttijden en of beloningen hypothetisch of werkelijk uitkeerbaar zijn.
- Beschrijf de schatting. Bewaar model, procedure, eventuele parametergrenzen en de gekozen tijdseenheid. Een ander model vraagt een eigen interpretatie.
- Controleer bruikbaarheid. Leg vast hoe begrip van de taak, ontbrekende antwoorden, inconsistenties en modelpassing worden beoordeeld. Meld beperkingen; dwing geen betrouwbaar lijkend getal af.
- Bewaar de analyseeenheid. Vermeld of je individuele waarden samenvat of een model op samengevoegde gegevens schat. Bewaar aantal deelnemers, spreiding en de samenvattingsmethode.
- Koppel de conclusie aan de taak. Een marketingtoepassing, zoals een andere volgorde van voordelen, blijft een afzonderlijk te onderzoeken keuze.
Bij een logtransformatie horen de oorspronkelijke eenheid, de logbasis en de omgang met nulwaarden. Log(0) is niet gedefinieerd. Voeg niet stilzwijgend een kleine constante toe om het systeem te laten rekenen. Labels zoals ‘hoog’ vragen een expliciete vergelijkingsgroep en beslisregel.
Wat vul je in als de meting ontbreekt?
| Datastatus | Aanbevolen registratie |
|---|---|
| Geen keuzetaak afgenomen | Niet gemeten; numerieke waarde leeg |
| Alleen interviews beschikbaar | Observatie apart vastleggen; k niet gemeten |
| Taak afgenomen, uitkomst onvoldoende interpreteerbaar | Niet betrouwbaar te schatten, met reden |
| Alle keuzes vallen aan één kant van het taakbereik | Begrensde uitkomst volgens de procedure; bereik vermelden |
| Bruikbare schatting beschikbaar | k, eenheid, model, taak, datum en kwaliteitsinformatie |
Dit zijn registratieconventies van Neurofactor. Leeg is geen nul. Alle directe of alle uitgestelde opties kiezen betekent niet dat je zonder de schattingsregels respectievelijk oneindig of nul mag invullen. Een publicatie met een ander meetbereik levert evenmin vanzelf een geschikte norm voor jouw doelgroep.
Rekenvoorbeeld: € 80 nu en € 100 over dertig dagen
Dit is een fictief rekenvoorbeeld, zonder respondent of onderzoeksresultaat. Veronderstel dat iemand € 80 nu precies even waardevol vindt als € 100 over dertig dagen. Die veronderstelde gelijkwaardigheid is het indifferentiepunt. Onder het gekozen model volgt:
k = (A / V − 1) / D = (100 / 80 − 1) / 30 = 1/120 ≈ 0,008333 per dag.
Terugrekenen geeft V = 100 / (1 + (1/120 × 30)) = 80.
Dezelfde wachttijd is 30/7 weken. Om exact dezelfde waarde te behouden, geldt k per week = 7 × k per dag = 7/120 ≈ 0,058333 per week.
| Registratie | D | k | Berekende V |
|---|---|---|---|
| Dagen | 30 | 1/120 per dag | € 80 |
| Weken | 30/7 | 7/120 per week | € 80 |
Het grotere getal in de tweede rij betekent geen sterkere tijdsvoorkeur: de eenheid veranderde. Deze omrekening volgt algebraïsch uit de formule. Het is geen nieuwe meting.
Als iemand alleen kiest voor € 80 nu, is daarmee geen gelijkwaardigheid vastgesteld. Vul dan niet automatisch 0,008333 in. Zelfs het veronderstelde indifferentiepunt hierboven laat slechts zien hoe de berekening werkt; een bruikbare schatting vraagt de bredere taak en kwaliteitsbeoordeling.
Wat betekent dit voor een associatieve doelgroep?
Een associatieve doelgroep is een afgebakende groep mensen bij wie overeenkomstige associaties richting geven aan beslissingen binnen een specifieke keuzecontext.
Gebruik deze werkdefinitie van Neurofactor om te onderzoeken welke betekenis ‘nu’, ‘later’ of ‘eerst proberen’ in een keuze krijgt. Verbindt iemand wachten bijvoorbeeld met zorgvuldigheid, met stilstand of met onzekerheid? Dit zijn mogelijke onderzoeksvragen, geen vastgestelde associaties van een doelgroep.
Onderzoek de associaties en de tijdsafweging ieder met een passende methode. Twee groepen met een vergelijkbare k kunnen in je analyse verschillende toelichtingen of associaties hebben; behandel dat als iets om te toetsen, niet als een automatische verklaring. Leid k niet af uit een associatiewoord of een AI-beschrijving.
Voor de toepassing kun je een vroeg zichtbaar tussenresultaat als hypothese onderzoeken. Of dit vertrouwen of besluitvorming verbetert, vraagt een eigen toets. k levert geen formule voor de juiste campagne of een voorspeld conversiepercentage.
Veelgemaakte fouten bij het invullen
- Eenheid weglaten. Bewaar ‘per dag’ of de daadwerkelijk gebruikte eenheid bij elke waarde.
- Eén voorkeur als exact indifferentiepunt behandelen. Kiezen en precies even waardevol vinden zijn verschillende gegevens.
- Onbekend vervangen door nul. Gebruik een ontbrekende waarde met een herkenbare status.
- Verschillende taken samenvoegen. Controleer model, beloning, bedragen, wachttijden en schattingsprocedure vóór een vergelijking.
- Een groepsgetal voor iedereen laten gelden. Bewaar variatie en beschrijf hoe het groepsresultaat is gemaakt.
- Een verkoopconclusie in de score verstoppen. Leg meetuitkomst, interpretatie en toepassingshypothese apart vast.
Een compacte invulzin voor de doelgroepkaart
Met een bruikbare meting:
> k = [waarde] per [tijdseenheid], geschat met [model en taakversie] voor [beloning en keuzecontext], gemeten op [datum]; groepssamenvatting [methode, aantal en spreiding], met [kwaliteit en beperkingen].
Zonder meting:
> Delay-discount-rate (k): niet gemeten; [kwalitatieve observatie met bron] is afzonderlijk vastgelegd als onderzoeksvraag.
Bewaar de uitgebreide methode achter de compacte zin. Geef een lezer toegang tot het meetrapport of de interne onderzoeksverwijzing wanneer de toegangsrechten dat toelaten. Publiceer geen fictieve voorbeeldwaarde als kenmerk van een bestaande doelgroep.
Een bruikbare k-waarde heeft een herkomst en een eenheid
De waarde van dit veld zit in een navolgbare registratie. Met model, taak, eenheid en kwaliteitsinformatie kan een onderzoeker de uitkomst beoordelen. Zonder meting blijft het veld ‘niet gemeten’ en krijgt een observatie over tijd of resultaat een eigen plaats op de kaart.
Begrippen
- Delay-discount-rate (k)
- De delay-discount-rate k is in het eenvoudige hyperbolische model een parameter die beschrijft hoe de subjectieve waarde van een uitgestelde beloning afneemt met de wachttijd.
Veelgestelde vragen
Wat leg je minimaal vast bij k?
Neurofactor adviseert: waarde, tijdseenheid, model, keuzetaak, beloning, meetdatum en kwaliteitsinformatie. Vermeld bij een groepsuitkomst ook deelnemersaantal, spreiding en de samenvattingsmethode.
Is 0,008333 per dag hetzelfde als 0,058333 per week?
In het fictieve voorbeeld wel, op afronding na: de exacte waarden zijn 1/120 per dag en 7/120 per week. De wachttijd wordt tegelijk van 30 dagen naar 30/7 weken omgerekend. Daardoor blijft kD gelijk.
Mag je k invullen op basis van interviews?
Bewaar interviewuitspraken als kwalitatieve observaties. Zonder geschikte keuzetaak en schatting adviseert Neurofactor om de numerieke waarde leeg te laten en ‘niet gemeten’ te noteren.
Kun je uit één keuze een exacte k berekenen?
Behandel een keuze niet als het indifferentiepunt uit het rekenvoorbeeld. De voorbeeldberekening veronderstelt expliciet dat beide opties even waardevol zijn. Gebruik voor een onderzoeksuitkomst een beschreven taak en schattingsprocedure.
Wat doe je als alle antwoorden dezelfde kant op wijzen?
Volg de regels en grenzen van de gekozen procedure. Leg vast dat het taakbereik mogelijk onvoldoende onderscheid maakt. Vul niet zelfstandig nul of oneindig in en presenteer een grensschatting niet als onbeperkt nauwkeurig.
Betekent een hogere k dat de doelgroep sneller koopt?
Gebruik die gevolgtrekking niet als invulregel. Houd de gemeten taakuitkomst en een hypothese over koopgedrag apart; onderzoek de toepassing binnen de werkelijke keuzecontext.
Bronnen
- 1.Mazur, J. E. (1987). An Adjusting Procedure for Studying Delayed Reinforcement. In M. L. Commons, J. E. Mazur, J. A. Nevin & H. Rachlin (Eds.), Quantitative Analyses of Behavior, Vol. 5: The Effect of Delay and of Intervening Events on Reinforcement Value (pp. 55–73). Lawrence Erlbaum Associates. - Lawrence Erlbaum Associates (1987)
- 2.Kirby, K. N., Petry, N. M. & Bickel, W. K. (1999). Heroin addicts have higher discount rates for delayed rewards than non-drug-using controls. Journal of Experimental Psychology: General, 128(1), 78–87. - Journal of Experimental Psychology: General (1999)
- 3.Myerson, J., Green, L. & Warusawitharana, M. (2001). Area under the curve as a measure of discounting. Journal of the Experimental Analysis of Behavior, 76(2), 235–243. - Journal of the Experimental Analysis of Behavior (2001)
Verwante onderwerpen
Gecontroleerd door: Martijn den Otter · Laatst gecontroleerd: 23-9-2026
Martijn den Otter
Oprichter van Neurofactor. Expert in neuromarketing en consumentenpsychologie.
LinkedIn →